کپی رایت: خوب یا بد؟!

هدف من از نوشتن این پست، بررسی کپی رایت (حق انتشار) از دیدگاه قانونی و یا اخلاقی نیست. خوشبختانه در این موارد قبلا پست‌ها و مقالات زیادی در سطح وب منتشر شده است. من میخوام اینجا کپی رایت رو از منظر “صرفیدن!” مورد بررسی قرار بدم. صرفیدن یعنی صرف داشتن یا سود دهی.

من اعتقاد دارم که انسان‌ها تا زمانی که کاری برای آن‌ها صرف نداشته باشه، اون رو انجام نخواهند داد و همچنین به طور برعکس اگر کاری برای اونا منفعت داشته باشه، حتی اگه قوانین بازدارنده در اون مورد وجود داشته باشه، نمی‌تونه جلوی خواست مردم رو بگیره. به عنوان مثال کودکان به مدرسه می‌روند ولی بسیاری از آنان چون فکر می‌کنند که درس خواندن برای آن‌ها سودی ندارد، با اینکه تحت فشار والدین و اولیای مدرسه هستند، ولی با این حال درس نمی‌خوانند!!

با توجه به مقدمه‌ی بالا به نظر من میشه کپی رایت رو از منظر صرف داشتن در ۴ گروه مورد بررسی قرار داد:

۱.عدم صرفیدن کپی رایت برای استفاده کنندگان
چه کسی از اینکه بتونه تمام فیلم‌ها، بازی‌ها، نرم‌افزارها، ترانه‌ها و… رو به طور رایگان دریافت و استفاده کنه بدش میاد؟! کی بدش میاد که صرفا یه مقاله رو ترجمه کنه و با اسم خودش و بدون ذکر منبع منتشر کنه و در حالت خوشبینانه از فروشش پول در بیاره؟
این بدیهیه که همه‌ی آدم‌ها دوست دارن که هر چیزی رو با کمترین بها ممکن به دست بیارن. اگر قانون کپی رایت (یا تاکید اخلاقی جامعه نسبت به رعایت آن!) وجود نداشته باشد انسان‌ها به راحتی قادر به دریافت کلیه نیازهای خود به طور رایگان هستند و حتی می‌تونن از این راه پول در بیارن! (مثل ریختند مجموعه‌ی نرم‌افزاری چند هزار دلاری توی چند دیسک DVD تحت عناوین کینگ، لرد، گردو و…)
پس عدم رعایت کپی رایت فارغ از خوب یا بد بودنش می‌تونه از نظر اقتصادی مصرف کنندگان رو جلو بندازه! بدون رعایت کپی رایت امکان دسترسی به فیلم‌ها، کتاب‌ها و… راحت‌تر خواهد شد و در نتیجه سطح علمی، فرهنگی، هنری و… جامعه بالاتر خواهد رفت!

۲.صرفیدن کپی رایت برای استفاده کنندگان
رعایت کپی رایت حتی می‌تونه برای مصرف کنندگان هم به صرفه باشه و فقط مختص به تولید کنندگان نیست. در جامعه‌ای که کپی رایت در اون وجود داشته باشه تولید کنندگان سود بیشتری از تولید محتوا می‌برند. سود بیشتر از تولید محتوا برابره با ایجاد انگیزه برای تولید محصولاتی بهتر. در نتیجه وقتی با خرید محصولات اوریجینال از تولید کننده حمایت شود، میشه انتظار تولید محصولات بهتر در آینده را داشت و در نهایت این به نفع مصرف کننده نهایی و جامعه است.
پس رعایت کپی رایت فارغ از خوب یا بد بودنش می‌تونه از نظر اقتصادی تولید کنندگان رو جلو بندازه! با رعایت کپی رایت در آینده شاهد تولید فیلم‌ها، کتاب‌ها، و… بیشتری خواهیم بود و در نتیجه سطح علمی، فرهنگی، هنری و… جامعه بالاتر خواهد رفت!!

۳.صرفیدن کپی رایت برای تولید کنندگان
به نظر من صرفیدن کپی رایت برای تولید کنندگان معمولی ترین منظر چهار گانه‌ای هست که در این خصوص میشه بهش نگاه کرد. با اعمال قوانین کپی رایت تولید کننده خیالش از بابت کپی نشدن محصولاتش راحت هست. در نتیجه سودهی از فروش محصولاتش بیشتر است و در نتیجه میتونه با ذهنی آسوده به تولید محتوا بپردازد.
پس رعایت کپی رایت فارغ از خوب یا بد بودنش می‌تونه از نظر اقتصادی تولید کنندگان رو جلو بندازه! با رعایت کپی رایت در آینده شاهد تولید فیلم‌ها، کتاب‌ها، و… بیشتری خواهیم بود و در نتیجه سطح علمی، فرهنگی، هنری و… جامعه بالاتر خواهد رفت!!!

۴.عدم صرفیدن کپی رایت برای تولید کنندگان
مگه میشه که کپی رایت برای تولید کنندگان صرف نکنه؟! البته! فکر می‌کنید که چه چیزی بوده که باعث شده که سیستم عامل ویندوز از لحظه تولید و تاکنون تغریبا توی همه‌ جا باشه؟ بله دقیقا درست حدس میزنید! اگر بنا به رعایت کپی رایت ویندوز از طرف تمام استفاده کنندگان آن بود امروزه کمتر کسی در جهان و مخصوصا کشورهای در حال توسعه از این سیستم عامل استفاده میکرد و در نتیجه مایکروسافت بازار خود را در این مناطق از دست میداد و مثلا نمی‌تونست از محصولاتی دیگه مثل آفیس سوددهی داشته باشه. جمله‌ای معروف در قشر هکر وجود داره که میگه: “مایکروسافت همیشه کلید شکسه شدن ویندوز رو در دل خود ویندوز برای هکرها آماده میذاره!”
حتی اگر از بحث تولیدی (به مفهوم ساخت) هم خارج بشیم و وارد بحث‌های دیگه مثل هنر بشیم باز هم این قضیه وجود دارد. خواننده‌ای تازه کار رو در نظر بگیرید. مسلما اگر قوانین کپی رایت وجود داشته باشد هرگز آلبوم‌هایش فروش نخواهد رفت و مردم هرگز با وی آشنا نخواهند شد و در نتیجه بلیت‌های کنسرتش فروش نخواهند رفت!
پس عدم رعایت کپی رایت فارغ از خوب یا بد بودنش می‌تونه از نظر اقتصادی تولید کنندگان رو جلو بندازه! بدون رعایت کپی رایت امکان دسترسی به فیلم‌ها، کتاب‌ها و… راحت‌تر خواهد شد و در نتیجه شرکت‌ها می‌تونن محصولات و تولیداتشون رو فراگیر کنند!!!!

خب حالا همه این بحث‌ها و این همه تناقض که چی؟!
همونطوری که احتمالا متوجه شدید، مورد ۱ و ۴، و مورد ۲ و ۳ در حقیقت در یک دسته قرار دارند. در صورت رعایت کپی رایت از جانب مصرف کنندگان و تولید کنندگان در عین حال به طرفین سود می‌رسد. همچنین در صورت عدم رعایت کپی رایت باز هم به طرفین سود می‌رسد! (پس این همه بحث یعنی کشک؟!)
این همه بحث بیهوده نبوده. به طور معمول این تولیدکنندگان محتوا هستند که بازار رو کنترل می‌کنند. اون‌ها باید طوری بازار رو مدیریت کنند که چه با رعایت کپی رایت و چه بدون رعایت کپی رایت به سوددهی برسند. به نظر من هیچ قاعده‌ی مشخص و الزامی برای رعایت و یا عدم رعایت کپی رایت وجود نداره ولی یک چیز ایده آل برای من اینه که تولید کنندگان به سمتی برن که به طور مستقیم به فروش و تولید محصولات به دنبال سود دهی نباشند.
مثلا اگر نرم‌افزاری تولید می‌شود از طریق پشتیبانی و آموزش به دنبال سوددهی باشند. اگر آهنگی تولید می‌شود از طریق فروش بلیت در کنسرت‌ها، پوستر خواننده و… هزینه‌ها تامین شود. اگر فیلمی ساخته می‌شود با تبلیغات، فروش وسایل لوکیشن فیلم و… عوامل فیلم کسب درآمد کنند.
به نظر من برای نیل به ایده آل بالا باید مراحل زیادی طی بشه و شاید هیچ وقت هم بهش دستیابی پیدا نکنیم. پس در حال حاضر و در شرایط فعلی چاره چیه؟ چاره اینه که بیخود بهم گیر ندیم! شما نرم‌افزار و فیلم اروپایی و غربی رو دانلود کن و استفاده کن و مطمئن باش سازنده از شما ناراحت نمیشه! اصلا اون‌ها به داشتن بازار در این منطقه فکر هم نمی‌کنند! شما مطمئن باش مثلا اگر یک روزی خاورمیانه هم محصولی تولید کنه، اون‌ها دانلود میکنن و حالش رو میبرن!
در مورد محصولات داخلی هم، اگر از تولیدات (نرم‌افزار، فیلم، آهنگ، کتاب و…) استفاده کردی و باهاش حال کردی و دوست داشتی که در آینده باز هم نمونه‌هایی بهتر از اون رو ببینی برو یه نسخه اوریجینالش رو هم بخر! ولی اگه با محصول حال نکردی و دیگه هم دوست نداری که همچین چیزی تولید بشه، نه پولش رو بده و نه همچین چیزی بدی رو تکثیر کن و به دوستات بده، به هر حال خوب نیست که آدم چیزهای بد رو تکثیر کنه و به دیگران بده! 🙂

تجربه انتشار پوکر باز در کافه بازار ۲ (انتشار فال ورق)

قبلا در مورد تجربه انتشار اپ پوکر باز در کافه بازار نوشتم. از آنجایی که این تجربه از نظر آمار و ارقامی به من و همکارانم در جنگل نشان داد که مخاطبان کافه بازار به بازی‌های کارتی علاقه دارند و همینطور با توجه به آمار دانلود بسیار بالای اپلیکیشن‌های مرتبط با فال، تصمیم گرفتیم تا برنامه تازه‌ای تحت عنوان «فال ورق» تولید کنیم. از آنجایی که برآیند تجربه انتشار «پوکر باز» مثبت بود وظیفه ساخت این اپ نیز به من محول شد.

با توجه به اینکه من از کودکی به اینگونه بازی‌ها علاقه داشتم نیازی به تحقیق در مورد این سبک از فال نبود و مستقیما مراحل ساخت نرم افزار فال ورق آغاز شد و در کمتر از یک هفته به پایان رسید و طبیعتا پس از آزمون‌های نهایی برای انتشار به کافه بازار ارسال شد.

ما این برنامه رو به هیچ کدام از مارکت‌های ایرانی به غیر از کافه بازار ارسال نکردیم. دلیل این امر تجربه منفی ما در خصوص کار با آن‌ها بود که در زمان انتشار پوکر باز به دست آمد.

پس از گذشت حدود یک هفته ایمیلی از طرف کافه بازار مبنی بر رد فال ورق دریافت کردیم:

سلام،
توسعه‌دهندهٔ گرامی

سلام،

امکان انتشار فال ورق در بازار وجود ندارد. در صورت تمایل به انتشار برنامه لازم است از «مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» مجوز اخذ شود. جهت دریافت مجوز می‌توانید به نشانی زیر مراجعه کنید:
http://hamrah.saramad.ir/fa/home

با احترام،
عارف قربانی

عدم انتشار فال ورق به اندازه کافی برای ما گیج گننده بود ولی چیزی که باعث حیرت ما شد حذف شدن هم زمان پوکر باز از کافه بازار بود! پس از گذشت ۲۴ ساعت ایمیل دیگری در خصوص پوکر باز دریافت کردیم:

کاربر عزیز بازار،
سلام.

این اطلاعیه به دلیل نقض قوانین بازار برای شما ارسال شده است.

نام بسته‌:
co.jangal.mypoker

– عدم توجه به قوانین ذکر شده در سند «راهنمای انتشار برنامه‌ها» به شرح زیر:

۲.۳. محتوای خلاف اخلاق عمومی: محتوای برنامه‌ها نباید مخالف با اخلاق عمومی و یا ارزش‌های جامعه باشند.

توجه داشته‌ باشید که مشاهدهٔ تخلف جدی و یا تکرار تخلف‌ ممکن است منجر به بسته‌ شدن حساب کاربری و عدم تصفیه‌‌حساب با شما شود.

-جهت اطلاع‌ از قوانین بازار می‌توانید به لینک زیر مراجعه کنید:

https://cafebazaar.ir/developers/docs/app-publish/guideline
– جهت مشاهدهٔ راهنمای قوانین و سیاست‌های بازار می‌توانید به لینک زیر مراجعه کنید:

https://cafebazaar.ir/developers/docs/app-publish/guidelines-and-practices
-دستورالعمل‌ها:

درصورتی که حساب کاربری شما مسدود شده است تمامی برنامه‌های شما از بازار حذف و با توجه به شرایط، هزینه‌ٔ پرداخت شده توسط کاربران به آن‌ها بازگردانده می‌شود. تعلیق حساب کاربری در مرحلهٔ اول ۳۰ روز است که پس از آن مجدداً به پنل توسعه‌دهندگان دسترسی خواهید داشت، برای بار دوم این مورد همیشگی است. در غیر اینصورت:

– درصورتی که برنامه‌ٔ شما در حالت «نیاز به تغییرات» قرار دارد، می‌توانید اصلاحات لازم را انجام داده و جهت انتشار مجدد برنامه «درخواست انتشار» ارسال کنید. در این حالت برنامه ۷ روز در حالت تعلیق قرار گرفته و پس از آن مجدداً منتشر خواهد شد در نتیجه از مکاتبه درباره‌ٔ تسریع این روند خودداری کنید. توجه داشته باشید در صورتی که پیش از اعمال تغییرات لازم «درخواست انتشار» ارسال شود، ممکن است برنامه در حالت «حذف شده» قرار بگیرد.

– درصورتی که برنامه‌ٔ شما در حالت «حذف شده» قرار دارد، تصمیم قطعی بوده و امکان انتشار مجدد برنامه به هیچ عنوان وجود ندارد. اگر برنامه به دلیل عدم وجود مجوز انتشار در این حالت قرار گرفته است می‌توانید پس از دریافت تأییدیه‌های لازم با ما مکاتبه کنید.

– اگر به اشتباه این تذکر را دریافت کرده‌اید دلایل خود را از طریق آدرس ایمیل زیر با ما در میان بگذارید؛ همچنین درصورت مشاهدهٔ تخلف در سایر برنامه‌ها می‌توانید لینک آن‌ها را جهت بررسی برای ما ارسال کنید.

developers@cafebazaar.ir

با احترام،
بازار

فراموش نکنید که ما در خصوص انتشار پوکر باز ایمیل‌های زیادی با کافه بازار رد و بدل کرده بودیم و در هیچ کدام از آن‌ها توضیحی در خصوص اینکه این اپ بر خلاف قوانین است نیامده بود. همینطور در این مدت پوکر باز به هیچ وجه آپدیت نشد تا اینطور فرض کنیم که محتوای جدید آن بر خلاف قوانین کافه بازار است!

همانند دفعه قبل ایملی به منظور ارائه دلیل به کافه بازار ارسال کردیم. در این ایمیل توضیح دادیم که هیچ تغییر در برنامه پوکر باز صورت نگرفته و در نهایت این پاسخ عجیب‌تر رو دریافت کردیم:

سلام،

همانگونه که در ایمیل ارسال شده به شما اعلام کردیم محتوای برنامه برای ادامهٔ انتشار مناسب نیست.

با احترام،
بازار

 پس از دریافت این جواب کاملا متوجه شدیم که کافه بازار از یک پروتکل قانون‌مند تبعیت نمی‌کند و انتشار و یا عدم انتشار یک اپلیکیشن کاملا وابسطه به نظرات شخصی پرسنل آن است.

در حال حاضر در جنگل به دنبال راه‌کارهای هستیم تا از این پس برنامه‌هامون رو تا حد الامکان بدون واسطه به مردم عرضه کنیم. این امور به سود ما و کاربرانمان است. در یک سو ما با چالش‌های رد نرم افزار به صورت غیر قانونی مواجه نخواهیم بود و از سمت دیگر حدود ۱۰۰ درصد از مبلغی که قرار است به عنوان سود به حساب واسطه‌های همچون کافه بازار واریز شود تحت عنوان تخفیف برای مشتریان در نظر گرفته خواهد شد.

تجربه انتشار پوکر باز در کافه بازار

چندی پیش هنگام انجام یک بازی دور همی در زمان نهار در جنگل ایده ساخت یک برنامه برای آموزش پوکر به مبتدیان و همینطور یک محاسبه‌گر ارزش کارت‌ها برای بازیکنان حرفه‌ای و نیمه حرفه‌ای به ذهنمان خطور کرد. من به شخصه تصمیم گرفتم که کار ساخت این اپلیکیشن را انجام دهم ولی قبل از هر چیزی ابتدا باید مطمئن می‌شدم که همچین اپی امکان انتشار در کافه بازار را دارد یا خیر؟

برای دانستن پاسخ پرسش فوق ایمیلی به پشتیبانی کافه بازار ارسال کردم و خوشبختانه پس از ۲۴ ساعت این پاسخ را دریافت کردم:

” سلام،
با توجه به استعلام انجام شده از «کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه و نهادهای محترم عضو کارگروه»، مشروط به شرط ذیل، انتشار اینگونه بازی‌ها را بلامانع اعلام نموده‌اند:
– بازی صرفاً بصورت یکنفره امکان‌پذیر بوده و هرگونه امکان شرطبندی و قمار منتفی باشد.
با احترام،
یمینی‌نیا”

از آن جایی که اپلیکیشن مد نظر ما به هیچ وجه یک بازی نبوده و هیچ یک از پارامترهای شرطبندی و بازی چند نفره در آن وجود نداشته، مراحل ساخت آن پس از این جواب آغاز شد.

پس از گذشت چیزی کمتر از ۷۲ ساعت مراحل ساخت برنامه به پایان رسید. ما می‌پنداشتیم از آنجایی که کافه بازار به عنوان مرجع مارکت‌های اندرویدی کشور با انتشار این اپ مشکلی ندارد قاعدتا سایر مارکت‌ها نیر نباید مشکل خاصی داشته باشند و از این رو ما به طور هم زمان این نرم افزار را در کافه بازار، مایکت، کندو و ایران اپز آپلود کردیم. پس از گذشت چند روز متوجه شدیم که پوکر باز از طرف تمام مارکت‌ها رد شده است!

شگفت زده از رد شدن این اپلیکیشن پاسخ کافه بازار را برای سه مارکت دیگر ارسال کردیم. همینطور ایمیلی به کافه بازار ارسال کردیم و در آن یادآور شدیم که قبلا استعلامی در این خصوص ازشان گرفته شده است و توضیح دادیم که هیچ بخشی که مرتبط با شرطبندی و یا بازی آنلاین باشد در پوکر باز وجود ندارد.

پس از گذشت ۲۴ ساعت دیگر پاسخ‌هایی از مایکت، ایران اپز و کندو مبنی بر عدم موافقت مجددشان دریافت کردیم. در همین هنگام متوجه شدیم که پوکر باز بدون اینکه پاسخی به ما داده شود در حدود ساعت ۱۱ شب در کافه بازار منتشر شده است و پس از آن نیز حدود ۴۰ برنامه دیگر منتشر شدند! به این اقدام عملا امکان دیده شدن پوکر باز توسط مردم از آن‌ها گرفته شد.

در کمال تعجب حدود یک روز بعد ایمیلی از بازار دریافت کردیم که با انتشار پوکر باز موافقت شده است!

در این بین سؤالاتی مطرح می‌شوند که تفکر به آنان خالی از لطف نیست.

اگر چیزی قانونی است پس چرا قانون در همه جا یکسان نیست؟

آیا تیم مدیریتی ۳ مارکت نام برده که پوکر باز را منتشر نکرده‌اند دچار خود سانسوری شده‌اند؟

آیا پروتکل قانونی و فنی در شرکت بزرگی مثل کافه بازار وجود ندارد تا نیازی نباشد که توسعه دهنده پس از رد شدن اپلیکیشنش دوباره استعلامات قبلی را به آن‌ها اعلام کند؟ آیا رد و یا انتشار نرم افزارها در کافه بازار و احتمالا سایر مارکت‌ها بر اساس سلایق شخصی اپراتورهاست؟

آیا کافه بازار در عمل انجام شده قرار گرفته و به همین خاطر پس از انتشار این اپ ده‌ها اپ دیگر را منتشر کرد تا این اپلیکیشن دیده نشود؟ دلیل پاسخگویی در خصوص انتشار اپ س از یک روز تاخیر چه بود؟

در نهایت و بی‌ربط با موضوع ازتون دعوت می‌کنم که به صفحه پوکر باز در کافه بازار سر بزنید.

بروزرسانی: پوکر باز از کافه بازار حذف شد! می‌خواهید بدونید چرا؟ تجربه انتشار فال ورق در کافه بازار رو بخونید.